LETTERE C E G
Літары C і G

правіць

Літары c і g часцей за ўсё чытаюцца адпаведна як «к» і «г». Аднак перад галоснымі e і i яны чытаюцца адпаведна як «ч» і «дж».

tacere «тачэрэ» маўчаць
gentile «джэнціле» ветлівы

Заўвага: тут і надалей мы выдзяляем тлустым шрыфтам націскныя галосныя — у выпадках, калі пазіцыя націску не з'яўляецца відавочнай.

Падвоеныя c і g перад e і i чытаюцца адпаведна як «чч», «ддж».

Калі трэба перадаць на пісьме спалучэнне гукаў «ке»/«кі» або «ге»/«гі», дык між літарамі c (g) і e (i), ставіцца літара h, якая сама не чытаецца.

Michele «мікеле» Міхась

Калі, наадварот, трэба, каб c (g) перад a, o або u чыталася як «ч» («дж»), то пасля яе ставіцца літара i, якая, зноў жа, сама ў такім разе не чытаецца.

mangiare «манджарэ» есці

Вымаўляючы гукі «ч» і «дж», вы павінны ўлічваць, што ў італьянскай мове яны мякчэйшыя, чым у беларускай. У той жа час італьянскі гук «ч» цвярдзейшы, чым рускі «ч».

CONIUGAZIONE DEI VERBI (TERZA CONIUGAZIONE)
Спражэнне дзеясловаў (трэцяе спражэнне)

правіць

Да трэцяга спражэння належаць дзеясловы, якія ў інфінітыве маюць канчатак ire.

infinito
інфінітыў
ire dormire
спаць
sentire
чуць
  singolare
адзіночны лік
plurare
множны лік
prima persona
першая асоба
o io dormo
я сплю
io sento
я чую
iamo noi dormiamo
мы спім
noi sentiamo
мы чуем
seconda persona
другая асоба
i tu dormi
ты спіш
tu senti
ты чуеш
ite voi dormite
вы спіце
voi sentite
вы чуеце
terza persona
трэцяя асоба
e lui dorme
ён спіць
lui sente
ён чуе
ono loro dormono
яны спяць
loro sentono
яны чуюць

CONIUGAZIONE DEI VERBI (RIASSUNTO)
Спражэнне дзеясловаў (абагульненне)

правіць

Абагульнім атрыманыя веды пра спражэнне дзеясловаў.

  I II III
infinito are ere ire
io o
tu i
lui/lei a e
noi iamo
voi ate ete ite
loro ano ono

Такім чынам, першае спражэнне адрозніваецца ад іншых па трох формах, а другое і трэцяе адрозніваюцца між сабою толькі па форме другой асобы множнага ліку.

VERBI COLLA BASE TERMINANTE IN C E G
Дзеясловы з асновай на c і g

правіць

Дзеясловы з асновай на c і g пры спражэнні ў некаторых формах набываць літары h або i, якія ставяцца дзеля таго, каб захаваць вымаўленне літары c (g). Напрыклад.

infinito giocare
гуляць
piangere
плакаць
io gioco piangio
tu giochi piangi
lui gioca piange
noi giochiamo piangiamo
voi giocate piangete
loro giocano piangiono

Паглядзіце: каб, напрыклад, у другой асобе адзіночнага ліку слова giocare літары h не было (gioci), дык літара c чыталася б як «ч». Таму, каб захаваць аднолькавае вымаўленне ва ўсіх формах, дадаюць гэтую літару. Аналагічна, каб у першай асобе адзіночнага ліку слова piangere не было апошняй i (piango), дык было б парушанае першапачатковае вымаўленне літары g. Таму пасля яе ставіцца i.

VERBI IRREGOLARI — ESSERE
Няправільныя дзеясловы — essere (быць)

правіць

Каб усе дзеясловы спрагаліся ў поўнай адпаведнасці з правіламі, дык вучыць замежную мову было б сумна і нецікава. На шчасце, гэта не так. Існуе досыць вялікая група дзеясловаў, якія называюць няправільнымі, таму што яны ўтвараюць свае формы з большымі ці меншымі адхіленнямі ад стандартных правіл формаўтварэння. Разгляд няправільных дзеясловаў пачнем з найбольш няправільнага дзеяслова, які не мае ніводнай «правільнай» формы, акрамя інфінітыва.

infinito essere
io sono
tu sei
lui/lei è
noi siamo
voi siete
loro sono

USO DEL VERBO ESSERE
Ужыванне дзесялова essere

правіць

Дзеяслоў essere ўжываецца ў сказах з іменным выказнікам, г. зн. выказнікам, які выражаны назоўнікам або прыметнікам. У беларускай мове ў такіх выпадках дзеяслова наогул нямае — ён апускаецца. У італьянскай мове гэтага рабіць нельга: у любым сказе павінен быць дзеяслоў.

(Io) sono contente Я задаволены
(Tu) sei gentile Ты ветлівы
Michele è felice Міхась шчаслівы
(Noi) siamo contenti Мы задаволеныя
(Voi) siete gentili Вы задаволеныя
(Loro) sono felici Яны шчаслівыя

FORME DEGLI AGGETTIVI (IN E)
Формы прыметнікаў (на e)

правіць

Вы, напэўна, ўжо заўважылі, як змяняюцца прыметнікі, што заканчваюцца на e: у множным ліку прыметнікі яны змяняюць канчатак на i.

singolare
адзіночны лік
e felice contente
plurale
множны лік
i felici contenti

ESERCIZI
Практываванні

правіць

Coniugazione
Спражэнне

правіць

Coniugate i seguenti verbi
праспрагайце наступныя дзеясловы

mangiare (есці); tacere (маўчаць)

Traduzione
Пераклад

правіць

Traducete in italiano
Перакладзіце на італьянскую мову

  • Мар'я ціха плача.
  • Я шчаслівы. Я громка смяюся.
  • Вы задаволеныя? — Так, мы задаволеныя.
  • Вы добра чуеце? — Не, мы чуем дрэнна.
  • Яны глядзяць? — Так, яны глядзяць.
  • Ты ясі? — Не, я не ем. Я п'ю.
  • Ты маўчыш? — Так, я маўчу.
  • Міхась працуе? — Не, ён не працуе. Ён спіць.

VOCABOLARIO DELLA LEZIONE
Слоўнік урока

правіць
Michele Міхась
mangiare есці
giocare гуляць
tacere маўчаць
piangere плакаць
dormire спаць
sentire чуць
essere быць
contente задаволены
gentile ветлівы
felice шчаслівы